Άγρια Φυτά & Φυτικές Ίνες στη Διατροφή των Πουλιών
Η χρήση άγριων φυτών, φρούτων και λαχανικών στη διατροφή των πουλιών είναι πολύ σημαντική και μπορεί να προσφέρει πολλά οφέλη στη συντήρηση και την αναπαραγωγή. Δυστυχώς, η ευρεία χρήση έτοιμων σπόρων, εμπορικών τροφών (π.χ. πέλετς) και η ευκολία να μην βγαίνουμε στο χωράφι για μάζεμα, έχουν οδηγήσει σχεδόν στην εξαφάνιση αυτής της υγιεινής πρακτικής για τα πουλιά μας αλλά και για εμάς τους εκτροφείς.
Τα άγρια φυτά διεγείρουν τα καναρίνια, τις καρδερίνες και όλα τα είδη πτηνών· αποτελούν δε πολύ σημαντική πηγή φυτικών ινών, βιταμινών και μετάλλων. Παράλληλα, παρέχουν ουσίες με ανοσοδιεγερτική δράση που βοηθούν στον φυσικό έλεγχο των λοιμώξεων.
Ενυδάτωση σε ζέστη & για νεοσσούς
Σε ζεστό καιρό και στην περίπτωση νεοσσών που εκκολάπτονται πρόσφατα ή πηδούν έξω από τη φωλιά, κρατάμε τα πουλιά καλά ενυδατωμένα, αποφεύγοντας την αφυδάτωση. Μπορεί να σας ενδιαφέρει το συμπλήρωμα:
Προσοχή στην προέλευση: Δίνουμε μόνο φυτά/φρούτα/λαχανικά που προέρχονται από περιοχές χωρίς ψεκασμούς και τα πλένουμε πολύ καλά πριν τη χορήγηση.
Πώς να πλύνετε & να απολυμάνετε άγρια φυτά, φρούτα και λαχανικά
Απολύμανση με βάση το οξύ
Τα άγρια φυτά, τα φρούτα και τα λαχανικά μπορούν να πλυθούν και να απολυμανθούν με διάλυμα που περιέχει οργανικά οξέα, όπως το ACIDPLUS AVIANVET.
Πλένουμε καλά κάτω από νερό βρύσης και στη συνέχεια τα βυθίζουμε για 10–15 λεπτά σε διάλυμα νερού + ACIDPLUS. Έπειτα στραγγίζουμε και στεγνώνουμε με απορροφητικό χαρτί για να εξαφανιστεί η υγρασία. Η σωστή απολύμανση μειώνει τον κίνδυνο εισαγωγής παρασίτων ή παθογόνων.
Ποια άγρια φυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν;
Ζοχός (Sonchus oleraceus)
Άγριο φυτό που βρίσκουμε σχεδόν όλο το χρόνο. Τα φύλλα και οι τρυφεροί μίσχοι είναι ορεκτικά, πλούσια σε αμινοξέα και βιταμίνη C. Περιέχει φυτοστερίνη με καθαριστική και αποτοξινωτική δράση για το ήπαρ και τα λιπίδια. Πολύ αποδεκτός από όλα τα είδη.
Πικραλίδα (Taraxacum officinale)
Συχνή σε παρυφές δρόμων, λιβάδια και κήπους. Τα φύλλα της είναι πλούσια σε βιταμίνες A, C, σίδηρο και ασβέστιο – συχνά περισσότερο από το σπανάκι. Έχει έντονες καθαριστικές και ηπατοπροστατευτικές ιδιότητες. Δίνεται συχνά σε καρδερίνες (φύλλα και άνθη).
Πλαντάγκο / Πλαντάγιο (Plantago major)
Φυτό ~20 cm, φύλλα ροζέτας. Τα φύλλα και οι στάχεις είναι «λιχουδιά» για καρδερίνες. Πλούσιο σε Β1, C, σίδηρο και κάλιο. Περιέχει βλέννα (μαλακτική για το πεπτικό) και σαλικυλικό οξύ με αντιφλεγμονώδη δράση.
Άγριο κιχώριο (Cichorium intybus)
Συλλέγεται από φύλλα έως και την ταξιανθία όταν ωριμάζει. Πολύ αγαπητό από καναρίνια, καρδερίνες και σίσκιν. Πλούσιο σε ινουλίνη, ισχυρό φυσικό πρεβιοτικό για το πεπτικό.
Αμάρανθος (Amaranthus retroflexus)
Ετήσιο βότανο που φτάνει έως 2–3 m. Πλούσιο σε κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο και φολικό οξύ. Χορηγούμε κυρίως τις αιχμές/στάχεις (αφαιρούμε τα πολλά φύλλα, γιατί η υπερβολή μπορεί να προκαλέσει διάρροια). Προσφέρει απασχόληση για ώρες (περιβαλλοντικός εμπλουτισμός).
Τσουκνίδα (Urtica dioica, U. urens)
Γνωστή σε όλους τους εκτροφείς. Περιέχει ~30% πρωτεΐνη, πλούσια σε ασβέστιο, βιταμίνη Ε και φολικό οξύ. Εξαιρετική επιλογή για προετοιμασία αναπαραγωγής.
Λευκό ραπανάκι / Αγριακάπαρη (Diplotaxis erucoides)
Συχνό ζιζάνιο στην Ιβηρική. Τα μικρά λοβωτά φύλλα και οι ομαδοποιημένες ταξιανθίες του είναι ελκυστικές. Οι ώριμοι σπόροι αποτελούν «λιχουδιά» και αναπαραγωγικό ερέθισμα για καναρίνια.
Γλιστρίδα (Portulaca oleracea)
Έρπον φυτό με κίτρινα άνθη, αναπτύσσεται κυρίως στην περίοδο πτερόρροιας. Πλούσια σε ωμέγα-3, βιταμίνες C & B, καροτενοειδή και μέταλλα. Δόση με μέτρο γιατί τα αλκαλοειδή της σε υπερβολή μπορεί να προκαλέσουν διάρροια.
Εκτός από τα παραπάνω υπάρχουν πολλά ακόμη άγρια φυτά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν· εδώ παραθέτουμε τα πιο πρακτικά και ασφαλή για να αποφεύγονται αχρείαστες λεπτομέρειες.
Φυτικές ίνες: γιατί έχουν αξία;
Οι φυτικές ίνες είναι σύμμαχος στον έλεγχο των ασθενειών και στη σωστή συντήρηση των πουλιών σε αγωνιστικά κλουβιά. Βελτιώνοντας την εντερική κινητικότητα, τα κόπρανα παραμένουν λιγότερο χρόνο στο έντερο, μειώνοντας τον πολλαπλασιασμό βακτηρίων και παθογόνων. Επιπλέον, οι διαιτητικές ίνες μειώνουν το γαστρικό pH, λειτουργούν ως πρεβιοτικό και βελτιώνουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών. Λειτουργούν και ως «μεταφορέας» για πιθανές θεραπείες του πεπτικού (π.χ. κατά κοκκιδίων ή σκωλήκων).
Περιβαλλοντικός εμπλουτισμός μέσω τροφής
Κατά τη συντήρηση, ανάρρωση και πτερόρροια καναρινιών, καρδερινών, ακανθών και εξωτικών ειδών, ο περιβαλλοντικός εμπλουτισμός μέσω της σίτισης είναι καίριος. Η χορήγηση φυτών και η «αναζήτηση» τροφής μειώνει στρες, ράμφισμα και επίπτωση ασθενειών.
Τα πουλιά λατρεύουν τσάμπια μήλετ, κόκκινο/κίτρινο κεχρί, νυχτολούλουδο, σόργο και αμάραντο — περνούν ώρες απασχολούμενα. Οι fat balls (μπάλες λίπους) για άγρια πτηνά, σε τροφοδότες ή απλά σε κλαδιά, κρατούν επίσης τα πουλιά απασχολημένα και περιορίζουν το άγχος & ράμφισμα.
Έλεγχος πόσιμου νερού & μπάνιου
Το νερό είναι βασικός φορέας ασθενειών. Η διαχείριση περιλαμβάνει υγιεινή, καθαρισμό και απολύμανση πόσιμου νερού, βρυσών/δοχείων και μπανιέρων. Κατά την περίοδο τήξης/ζέστης αλλάζουμε νερό καθημερινά (ιδανικά 2×/ημέρα) και μπορούμε να προσθέτουμε ήπιο απολυμαντικό/οξινιστή. Η προσθήκη δεν αντικαθιστά τη συχνή αλλαγή.
Προβιοτικά & Πρεβιοτικά
Τα προβιοτικά ρυθμίζουν τη βακτηριακή χλωρίδα του εντέρου και ενισχύουν την ανοσία. Ειδικά μετά από στρες ή αντιβιοθεραπεία, βοηθούν στην αποκατάσταση της πεπτικής υγείας.
Φυτικά εκχυλίσματα & αιθέρια έλαια
Συμπληρώματα με ρίγανη, θυμάρι, πιπέρι ή ευκάλυπτο παρουσιάζουν αντιβακτηριακή, πεπτική, αντιφλεγμονώδη και ανοσοδιεγερτική δράση, μειώνοντας κινδύνους υπερπληθυσμού παθογόνων.
Έλεγχος κοκκιδίωσης, μυκοτοξινών & διατροφή
Κοκκιδίωση
Η παρουσία κοκκιδίων καταστρέφει τα εντεροκύτταρα και την εντερική ακεραιότητα ακόμη και σε υποκλινικά επίπεδα, οδηγώντας σε φλεγμονή, μειωμένη απορρόφηση και πολλαπλασιασμό βακτηρίων (Salmonella spp., E. coli, Clostridium spp.) και μακρορραβδοβακτηρίων.
Ποιοτικός έλεγχος δημητριακών & πρωτεϊνών
- Δημητριακά: Υπερβολή σε βρώμη/σιτάρι (πλούσια σε μη αμυλούχους πολυσακχαρίτες) αυξάνει το ιξώδες του εντέρου και τον πολλαπλασιασμό Clostridium (Annet et al., 2002).
- Πρωτεΐνη: Πολύ υψηλά επίπεδα χωρίς επαρκή πεπτικά ένζυμα αυξάνουν αζωτούχες ενώσεις, προδιαθέτουν σε ουρικό οξύ/ποδοδερματίτιδες και δυσβίωση.
Μυκοτοξίνες
Μυκοτοξίνες σε σπόρους/τροφές (π.χ. αφλατοξίνες) προκαλούν ανοσοκαταστολή και εντερικές αλλοιώσεις. Είναι κρίσιμη η επιλογή ποιοτικών σπόρων/ζωοτροφών και η σωστή αποθήκευση.
Συμπέρασμα
Με προσοχή σε υγιεινή, απολύμανση και σωστή επιλογή/ποικιλία άγριων φυτών, μειώνουμε θεαματικά τις πεπτικές ασθένειες και βελτιώνουμε την ευζωία. Η καλή πεπτική υγεία φέρνει ένα δυνατό οργανόγραμμα, ομαλή πτερόρροια και επιτυχημένη αναπαραγωγή.
